Een nieuwe relatie: wat betekent dit voor je kinderen bij jouw overlijden?

Nieuw samengestelde gezinnen komen steeds vaker voor. Na een echtscheiding of een relatiebreuk vinden veel mensen een nieuwe partner, vaak met kinderen uit een eerdere relatie. Dat kan belangrijke vragen oproepen over je vermogen en hoe je nalatenschap later verdeeld zal worden. Hieronder lees je welke aandachtspunten het meest voorkomen.

Heeft een huwelijk met mijn nieuwe partner gevolgen voor mijn kinderen?

Wanneer je met je nieuwe partner trouwt, wordt hij of zij – net als je kinderen – een wettelijk beschermde erfgenaam. Dat betekent dat:

• je huwelijkspartner het vruchtgebruik van je volledige nalatenschap krijgt,
• je kinderen de blote eigendom erven.

Vruchtgebruik houdt in dat je partner nog steeds in de woning mag blijven wonen, deze mag verhuren en de huurinkomsten mag ontvangen. Ook de inkomsten van je roerend vermogen (zoals intresten en dividenden) komen toe aan de langstlevende. Pas na zijn of haar overlijden krijgen je kinderen de volle eigendom.

In nieuw samengestelde gezinnen kan dit soms tot spanningen leiden. Daarom kiezen heel wat koppels ervoor om via hun huwelijkscontract meer evenwicht te creëren tussen de bescherming van de partner en de rechten van de kinderen. Een veelgebruikte oplossing is de Valkeniersclausule. Daarmee kan je het erfrecht van de langstlevende beperken en op maat moduleren.

Kunnen mijn pluskinderen erven van mij?

Heb je een hechte band opgebouwd met je pluskind(eren)? Dan wil je misschien ook hen iets nalaten. Pluskinderen erven niet automatisch van hun plusouder, omdat er geen bloedverwantschap is. Maar je kan hen wél iets nalaten, bijvoorbeeld via een testament of een schenking.

Houd wel rekening met het reservatair erfdeel van je eigen kinderen: zij hebben altijd recht op een minimumdeel van je nalatenschap. Over het overige – het beschikbaar deel – kan je vrij beschikken. Dat vrij beschikbaar deel bedraagt de helft van je vermogen.

Een belangrijk voordeel: een schenking of legaat aan een pluskind wordt belast aan de tarieven in rechte lijn, en dus niet aan de (hoge) tarieven voor vreemden

Kan ik mijn eigen kinderen en pluskinderen gelijk behandelen?

Sommige ouders willen alle kinderen – ook de pluskinderen – gelijk behandelen. Dat is bijvoorbeeld logisch wanneer een plusouder het pluskind al van jongs af aan heeft opgevoed. Om dat te realiseren kan bijvoorbeeld gewerkt worden met een testament of schenking, maar er zijn ook meer verregaande stappen denkbaar:

• Adoptie van je pluskind: door je pluskind te adopteren ontstaat een wettelijke afstammingsband. Het geadopteerde kind wordt dan een volwaardige wettelijke, zelfs reservataire, erfgenaam.
• Opmaak van een globale erfovereenkomst: Je kan met je kinderen een globale erfovereenkomst afsluiten. Daarin leg je vast dat er een evenwicht bestaat tussen de kinderen, rekening houdend met eerdere schenkingen, voordelen die al zijn genoten, en wat in de overeenkomst zelf wordt voorzien.

Pluskinderen kunnen in zo’n overeenkomst worden betrokken, al moet het evenwicht enkel bestaan tussen de eigen kinderen onderling. Het hoeft dus niet noodzakelijk te gelden tussen je kinderen en je pluskinderen.

Ik wil mijn nieuwe partner beschermen, maar wil niet dat mijn vermogen later naar zijn of haar kinderen gaat.

Wanneer je een deel van je vermogen in volle eigendom nalaat aan je partner, komt dat vermogen bij zijn of haar overlijden terecht bij zijn of haar kinderen – en niet bij die van jou.

Wil je dat vermijden, dan kan je in je testament een restlegaat (of fideï-commis de residuo) opnemen. Daarmee laat je (een deel van) je vermogen na aan je partner als eerste begunstigde, en bepaal je dat wat daarvan overblijft bij het overlijden van je partner moet overgaan naar je kinderen, de tweede begunstigden.

Je partner heeft geen bewaarplicht: hij of zij mag de goederen vrij verteren, gebruiken of verkopen. Maar wat er nog rest, wordt bij het overlijden automatisch aan jouw kinderen toebedeeld.

Wil je meer weten over successieplanning in nieuw samengestelde gezinnen? Lees er hier meer over.